توزین درست درآزمایشگاه با استفاده از ترازو های الکترونیکی

توزین درست درآزمایشگاه با استفاده از ترازو های الکترونیکی

محسن جزمی- شرکت ویرا افزار پژواک - اردیبشت 1402

توزین یکی از فعالیت های کلیدی در هر آزمایشگاهی که وظیفه کنترل کیفیت و ارزیابی انطباق را به عهده دارد می باشد و اولین مرحله در بیشتر روش های اندازه گیری آزمایشگاهی محسوب می شود . ترازوها بخش اساسی از تجهیزات آزمایشگاهی هستند و در فرآیند توزین مهمترین نقش را دارند . معمولأ توزین نمونه ها اولین مرحله در زنجیره اندازه گیری و آنالیزهای آزمایشگاهی است ، بطور مثال در آماده سازی نمونه یا استاندارد برای رقیق سازی و سپس اندازه گیری غلظت اجزا و عناصر موجود در نمونه با دستگاه هایی مانند انواع آنالیزور ، طیف سنج ، کوانتومتر ، HPLC ، qNMR .

با توجه به نقش توزین در درستی زنجیره اندازه گیری های به عمل آمده در آزمایشگاه برای تعیین درصد غلظت عناصر یا اجزای تشکیل کننده مواد ، ساخت نمونه های کنترلی و استاندارد سازی و تشکیل منحنی های کالیبراسیون ، لازم است به جزییات فرآیند توزین و هر آنچه منجر به افت اعتبار نتایج آن می شود پرداخته شود.

سازندگان ترازو ها ،آنها را طبق مشخصات فنی به خصوص قابلیت خوانش[1] یا همان تفکیک پذیری[2] دسته بندی می کنند که جدول زیر دسته بندی و عنوان هر دسته از ترازو ها را معرفی می کند:

نکته ) گزارش‌ها عمومی که در این نکته فنی به خوانندگان محترم ارائه می شود ، بطور مستقیم مرتبط با توزین با استفاده از ترازو های الکترونیکی میکرو تا آنالیتیکال است ، با این حال بسیاری از بخش های این مطلب قابلیت کاربرد در مورد تمامی انواع ترازو ها را دارد .

توزین مواد و نمونه ها در آزمایشگاه ها سه مرحله اساسی دارد:

مرحله اول : آماده سازی قبل توزین

مرحله دوم: ارزیابی و کنترل ترازو

مرحله سوم: توزین مواد و نمونه

مرحله اول: آماده سازی قبل توزین

مرحله آماده سازی برای توزین ، شامل مهیا کردن تجهیزات و لوازم مناسب و آماده سازی مواد و نمونه برای توزین می باشد. لوازم مورد نیاز که پیش از توزین بایستی مهیا شوند ، شامل یک یا چند تا ازاقلام مانند ظرف توزین ، انبرک ، پنس ، پیپت ، کاردک و یا کفگیر و امثال این ها با اندازه و ظرفیت مناسب می باشد . ظرف توزین نباید طوری باشد که جرم آن (همراه با مواد) از ظرفیت نامی ترازو تجاوز کند و بایستی خشک وتمیز باشد.

آماده سازی مواد و نمونه می تواند شامل آمیختن محلول های شیمیایی مختلف یا معرف های لازم باشد . برخی مواد و نمونه ها برای آماده سازی نیاز به خرد یا آسیاب کردن و خشک شدن دارند . برخی مواد ونمونه های دیگر ممکن است نیاز به حرارت دادن تا دمای مشخص ، حتی مطابق با یک الگوی گرادیان دمایی خاص داشته باشند یا نیاز باشد در یخچال در دمای خاص و برای حداقل مدت زمان مشخص نگهداری وانبارش شوند . در هرصورت بایستی قبل از انجام توزین ، دمای مواد ونمونه تاحد فرصت به دمای ترازو رسانده و هم دما شوند. در باره مواد سرد شده در یخچال ، پس از خارج کردن ظرف آن از یخچال ، برای پیش گیری از تشکیل رطوبت بایستی مهلت کافی داد تا دمای مواد به دمای اتاق برسد و پس از آن درب ظرف نمونه را بازکرد.

نکته ) نمونه های گرم تر از محیط ترازو به دلیل جریان همرفتی ، جرم ظاهری آنها کمتر از جرم واقعی است ، به طور مثال ظرف نمونه ای که گرم تر از هوای محیط اطراف خود است، این هو ارا گرم تر کرده و جریان گرمایی روبه بالا در امتداد ظرف نمونه جاری می شود و جرم ظاهری محتویات را به دلیل اصطکاک ناشی از چسبندگی آن که جهت نیروی آن رو به بالای ترازو است (و در خلاف جهت بردار وزن است) افت می دهد .

تحلیل و کنترل ترازو قبل از هر عملیات توزین اهمیت زیادی دارد ، زیرا عدم مرور آن می تواند به راحتی منجر به خطای اندازه گیری و داده های اندازه گیری اشتباه شود. کاربر ترازو قبل از توزین بایستی حداقل سه مورد زیر را ارزیابی کند:

الف ) محیط توزین و ترازو

ب ) کالیبراسیون ترازو

پ ) عوامل تاثیر گذار بر عدم قطعیت توزین و ترازو

کاربر ترازو نبایستی فرض کند که کاربر قبلی ترازو و محیط توزین را در شرایط عملیاتی مناسبی رها کرده است و همه چیز مرور شده و مناسب است.

مرحله دوم - الف ) ارزیابی محیط توزین و ترازو

محیطی که ترازو درآن قرارمی گیرد بایستی در محیط یا اتاقی باشد که دما و رطوبت آن کنترل می شود . دما بایستی با توجه به مشخصات سازنده در خصوص حساسیت دمایی ترازو کنترل شود. رطوبت پایین باعث رشد شکل گیری بارهای استاتیک و حتی جذب رطوبت از نمونه تحت توزین و نزول جرم آن شود و رطوبت بالا می تواند با جذب رطوبت توسط نمونه تحت توزین همراه باشد که باعث صعود جرم آن می شود. مکانی که ترازو درآن قرار دارد بایستی مجهز به تغذیه الکتریکی تثبت شده با اتصال زمین مناسب باشد . در ادامه محل نصب ترازو بایستی عاری از جریان هوا باشد و نزدیک آون ها ، کوره ها ، کانال های تهویه مطبوع ، فن های خنک کننده تجهیزات یا کامپیوتر ها نباشد . در ادامه ترازو های الکترونیکی را نبایستی نزدیک و درمعرض منابع تابش الکترو مغناطیس مانند مولدهای فرکانس های رادیویی ، موتورهای الکتریکی ، یا وسایل ارتباطی قابل حمل (مانند تلف های بدون سیم، گوشی های موبایل و حتی واکی تاکی ) و علاوه بر این میدان های مغناطیسی القایی که در برخی دستگاه های اندازه گیری آزمایشگاهی یا سایر تجهیزات وجود دارد یا حتی همزن های مغناطیسی قرار داد .

با توجه به موارد مرتبط با محیط توزین و ترازو که بخش های مهم آن در بالا اشاره شد، توصیه می شود قبل از توزین محیط توزین و ترازو در خصوص موارد زیر نیز ارزیابی شود:

مرحله دوم- ب ) کالیبراسیون ترازو

کالیبراسیون ترازو بخشی از فرآیند "احراز کیفیت[4]"است و توسط کاربر یا توسط نهادی که دراین خصوص صلاحیت دارد انجام می گیرد. هدف از کالیبراسیون برقراری قابلیت ردیابی اندازه شناسی ترازو و نتایج اندازه گیری ها به یکاهای SI است . نتایج کالیبراسیون نیز درقالب گواهینامه کالیبراسیونی که شامل عدم قطعیت اندازه گیری و جزییات آن است گزارش می شود. کالیبراسیون ترازو های آزمایشگاهی معمولأ در محل نصب و استفاده آنها و مطابق روش اجرایی های معتبر بین المللی مانند مدرک منتشره توسط مرکز اندازه شناسی اتحادیه اروپا (Euramet) با عنوان" راهنمای کالیبراسیون دستگاه های توزین غیر خودکار" با شماره EURAMET cg-18 انجام می شود . در این راهنما نحوه ارزشیابی عدم قطعیت اندازه گیری ترازو ها بر پایه مدل ریاضی اندازه گیری و سایر جزییات آن تشریح شده است.

معمولأ فرآیند کالیبراسیون ترازو ها در برگیرنده مشخصه های اندازه شناختی زیر است :

نکته ) برای جزییات روش های اجرایی ارزشیابی های فوق می توانید به سایر نکات فنی منتشره توسط شرکت تابان فرتاک در حوزه اندازه شناسی جرم که در انتهای این نکته فنی به عنوان منابع و مراجع معرفی شده اند ، مراجعه نمایید.

قبل از استفاده از ترازو بایستی از اعتبار کالیبراسیون در فاصله زمانی بین تاریخ آخرین کالیبراسیون و زمان استفاده اطمینان حاصل شود. برای این مسئله بایستی برچسب اعتبار کالیبراسیون ، محتویات آخرین گواهینامه کالیبراسیون ، قابلیت ردیابی اندازه شناختی آن به استانداردهای سطح ملی و بین المللی ، نتایج ارزیابی میانی[7] ملاحظه و تحلیل روند آن انجام شود.

به غیر از موارد اشاره شده بالا ، هنگام کالیبراسیون ترازوها کالیبره کننده بایستی به نکات مهم زیر نیز توجه داشته باشد و آنها را رعایت کند :

مرحله دوم- پ ) عوامل تاثیر گذار بر عدم قطعیت توزین و ترازو

رانش[8] ترازو یا تغییر مشخصات اندازه شناسی آن در طول زمان استفاده (یا حتی انبارش) از مهمترین مشخصه های ترازو ها و بروز خطا و اریبی[9] در آنهاست. تحولات مشخصات اندازه شناسی ناشی از رانش روندی صعودی دارد به عبارت ساده تر به مرور زمان رانش صعود پیدا می کند و خطای ناشی ازآن نیز زیاد می شود. سرعت این بیشتر شدن به نوع و فن آوری مورد استفاده در ساخت ترازو دارد و بدون اینکه کاربر ترازو متوجه باشد تاثیر خود را بر نتایج اندازه گیری خواهد گذاشت . ولی با همه این ها ، رانش یکی از عواملی است که به راحتی قابل افت یا حذف است. بخشی از این رانش ، رانش تجهیزاتی یا رانش مربوط به ترازو است که معمولأ رانش بلند مدت است و بخش دیگر آن به شرایط محیطی آزمایشگاه و حتی نمونه یا ماده در حال توزین دارد که رانش کوتاه مدت است.

برای افت یا حذف اثر رانش ، بایستی عوامل خطای زیر مربوط به ترازو ، شرایط محیطی و ماده مورد توزین ارزیابی و برطرف شوند تا اثر رانش کم شدن پیدا کند یا حذف شود :

پسماند ترازو به دلیل کشش و انبساط زیاد فنرها در سیستم مکانیکی ترازوها ناشی از باز زیادی یا سقوط ناگهانی شی یا ماده خارجی برروی کفه ترازو پیش می آید. میکرو بالانس ها بسیار به اضافه بار و شوک حساس هستند و هنگام استفاده از آنها ، اهرم یا دسته پیش بینی شده درترازو را در محل تعیین شده به عنوان نشیمنگاه قرارداده و سپس مواد را اضافه کرده یا بردارید . در بسیاری از موارد ، رانش ناشی از پسماند را می توان با به حال خود گذاشتن ترازو برای مدت زمان مناسب برای بازیابی، حذف کرد . درصورتی که کشیده شدن فنر ها بیش از حد باشد ، ترازو نیاز به تعمیر اساسی پیدا می کند که معمولأ هزینه آن زیاد است .

برای اندازه گیری رانش ترازو ، از روش های اطمینان از اعتبار نتایج در قالب کنترل کیفیت داخلی[11] و تحلیل های میانی آن می توان استفاده کرد. در بازه های زمانی زیاد و بلند مدت، رانش ترازو و سایر اصلاحات روزانه با استفاده از توزین منظم و دوره ای وزنه ای با عنوان "وزنه مرور[12]" قابل پایش است. این تحلیل بایستی پس از کالیبره کردن ترازو در دمای محیط آزمایشگاه انجام شود. پس از آن ، تحلیل ترازو بایستی قبل از اولین توزین در ابتدا کار روزانه یا پس از هر رخدادی که کالیبراسیون ترازو را مختل یا مورد شک قرار می دهد می کند (مانندقطعی برق، جابجایی ترازو به محل به‌روز و غیره ) انجام شود .

وزنه ارزیابی می تواند هر سنجه یا ماده ای باشد که جرم آن در طول زمان و شرایط نگهداری در آزمایشگاه ثابت می ماند و از حد بار مجاز ترازو تجاوز نمی کند. معمولأ همراه هر ترازو بایستی یک وزنه مرور باشد که در ظرفی محافظ نزدیک آن در شرایط مناسب نگهداری می شود و استفاده و جابجایی آن محدود و فقط برای مرور های میانی و کنترل کیفیت داخلی ترازو باشد .

روش اجرایی زیر برای نزول اریبی و عدم قطعیت ترازو به دلیل رانش توصیه می شود:

مرحله یک - ترازو را به تغذیه الکتریکی (برق شهری) مناسب تثیت شده متصل و زمان کافی برای پایداری درخوانش بدهید. در این مدت با مشاهده حباب موجود در چشمی تعبیه شده برروی بدنه ترازو ، آن را تراز کنید ،

مرحله دو - ترازوی آنالیتیکال یا میکرو بالانس را کالیبره کنید ،

نکته ) برخی ترازوها مجهز به دسته یا اهرمی برای کالیبراسیون هستند که بایستی دقیقأ به موقعیت توزین برگردانده شوند.

مرحله سه – اولین فردی که در ابتدا روز کاری از ترازو استفاده می کند ، بایستی وزنه تحلیل را توزین کند و جرم آن را در کتابچه ، فایل تاریخچه یا فرم ثبت سوابق مرور میانی ترازو یادداشت کند تا با مقادیر خوانده و ثبت شده قبلی مقایسه و روند اصلاحات در صورت فرصت برروی نمودار کنترلی مرور و تحلیل شود. در صورتی که مقدار انحراف بیش تر از مقادیری باشد که برای ترازو به عنوان معیار های پذیرش و رد مرور های میانی تعریف شده است ،بایستی این انحراف گزارش شود تا اگر ترازو نیاز به سرویس ، تنظیم یا هر اقدام دیگری دارد انجام شود و تنها پس از کالیبره مجدد ( درصورت نیاز) یا ارزیابی ، مورد استفاده مجدد قرار گیرد. درادامه برای پرمصرف ترین ترازوهای الکترونیکی در آزمایشگاه ها به خصوص در حوزه پزشکی و دارو سازی یعنی ترازوهای آنالیتیکال و میکرو ، روش اجرایی اطمینان از اعتبار نتایج (کنترل کیفیت داخلی) وارزیابی میانی و علاوه بر این معیارهای پذیرش و رد آنها تشریح خواهد شد.

نکته ) وزنه های تحلیل می توانند از بین وزنه های استاندارد ساخته شده مطابق با کلاس های درستی OIML یا ASTM که در استاندارد های مربوطه مانندOIML R111 یا ASTM E617 معرفی شده اند انتخاب شود . این وزنه ها یا حتی سایر سنجه های مادی به خصوص فلزی تمایل به بیشتر شدن جرم بخاطر جابجایی ، انبارش نامناسب و در معرض آلودگی بودن دارند .این وزنه ها را می توان با پارچه بدون پرز با مقدار کمی حلال مناسب مانند دی اتیل اتر و با استفاده از دستکش مناسب تمیز کاری کرد . برای جابجایی و استفاده ازآنها از تماس مستقیم دست به دلیل چرب شدن سطح وزنه بایستی اجتناب کرد و دستکش و انبرک یا پنس برای این منظور مناسب هستند

روش اجرایی کنترل کیفیت داخلی ترازو های آنالیتیکال

این روش اجرایی منطبق باروش اجرایی تشریح شده در "کتاب دستورات دارو سازی آمریکا[13]" در فصل عمومی 1251 (USP Chapter 1251) برای آزمون ترازو های آنالیتیکال می باشد و شامل مراحل زیر است :

در این فرآیند تنها ثابت ماندن جرم وزنه تحلیل اهمیت دارد و درستی وزنه مرور یا حتی کالیبره بودن آن اهمیتی ندارد، زیرا تنها عامل مورد نظر که قصد شناسایی و ارزشیابی آن هست ، رانش است . اگررانشی پیش نیامده باشد بایستی جرم نمایش داده شده با جرم ثبت شده در آزمون (های) قبلی ترازو تفاوت نداشته باشد یا این تفاوت درحد مجاز تعریف شده برای ترازوی آنالیتیکال باشد . تحلیل میانی و آزمون دوره ای ترازو با استفاده از جرم ارزیابی با مقدار ثابت می تواند نشان بدهد بردهای الکترونیکی و اجزای مکانیکی در ترازو صدمه دیده ، فرسوده شده یا سالم هستند .

تحلیل رانش ترازو در بدترین حالت نبایستی طوری باشد که تحولات در مقدار جرم از بیشینه خطای 0.2 میلی گرم ( 0.2mg ± ) تجاوز نماید و درصورتی که کمتر یا مساوی این مقدار باشد ، به این معنی است که ترازوی آنالیتیکال سالم بوده و می توان به استفاده ازآن ادامه و نتایج توزین ها را گزارش کرد. برای تعیین بازه رواداری یا بازه پذیرش برای رانش، بهتر است چندین توزین تکراری برروی وزنه ارزیابی انجام و میانگین آن به عنوان جرم خوانده شده مبنای تعیین بازه رواداری و قضاوت برای پذیرش یا رد باشد:

مثال : فرض کنید برای یک ترازوی آنالیتیکال که در آزمایشگاه دارو سازی استفاده می شود ، از وزنه تحلیل 20 گرمی برای آزمون دوره ای ترازو استفاده می شود. کاربر ترازو برای تعیین بازه پذیرش یا رواداری در نقطه آزمون 20 گرمی ، چند بار وزنه مرور 20 گرمی را با ترازوی تحت آزمون توزین ونتایج را ثبت می کند . میانگین نتایج ثبت شده وقتی گرد می شود 19.9984 گرم می باشد. با توجه به اینکه بیشینه خطای مجاز مطابق "کتاب دستورات دارو سازی آمریکا" در فصل عمومی 1251 (USP Chapter 1251) برای ترازو های آنالیتیکال 0.2 میلی گرم تعیین شده است ، بازه رواداری ترازو با توجه به میانگین جرم های خوانده شده برای این وزنه 20 گرمی عبارت است از:

نکته ) توجه داشته باشد که بازه پذیرش یا رواداری بر پایه جرم وزنه تحلیل یعنی 20 گرم و بیشینه خطای مجاز 0.2 میلی گرم تعیین نمی شود ، بلکه بر پایه میانگین جرم خوانده شده یعنی 19.9984 گرم و بیشینه خطای مجاز 0.2 میلی گرم تعیین شده است.

بایستی توجه داشت ، مطابق نکات عمومی و الزامات بیان شده در مجموعه استانداردهای مندرج در "کتاب دستورات دارو سازی آمریکا" ، وقتی کاربری قصد آماده سازی نمونه یا ماده ای با جرم مشخصی (به طور مثال 20 گرم) را دارد ، در عمل ممکن است جرم نمونه آماده شده با جرم مورد نظر کمی اختلاف باشد ، ولی این اختلاف نبایستی از 0.1% جرم مورد نظر تجاوز نماید تا بتوان فرض کرد که "توزین صحیح" انجام شده است . بدیهی است ترازوی مورد استفاده باید رواداری مندرج در فصل عمومی 41 کتاب دستورات دارو سازی انطباق داشته باشد(به طور مثال برای ترازو های آنالیتیکال این رواداری 0.02 میلی گرم است) .

برای روشن شدن این مطلب ، به مثال بالا با جزییات بیشتری پرداخته می شود . در مثال بالا کاربر قصد "توزین صحیح" یک وزنه 20 گرمی با استفاده از یک ترازوی آنالیتیکال را دارد، بنابراین برای اینکه توزین صحیحی داشته باشد دو شرط زیر (شرط های الف و ب) باید برقرار باشد :

شرط الف ) جرم نشان داده شده توسط ترازوی مورد استفاده یا میانگین اندازه گیری های تکراری در بازه رواداری 0.1% جرم مورد نظر 20 گرمی ( یعنی 0.02 گرم ) باشد :

در رابطه بالا، mN جرم مورد نظر برای توزین می باشد .

در این مثال چون میانگین نتایج اندازه گیری جرم وزنه مرور 20 گرمی ، 19.9984 گرم در بازه رواداری بین 19.9800 گرم تا 20.0200 قراردارد ، می توان ادعا کرد توزین صحیح انجام شده و شرط الف برقرار است و فقط کافی است در ادامه ، شرط رواداری مورد نیاز برای ترازو ( یعنی 0.2 میلی گرم) ارزیابی شود .

شرط ب ) ترازوی آنالیتیکال مورد استفاده در بدترین حالت نبایستی رانشی بیش تر از 0.2 میلی گرم داشته باشد و توزین انجام شده برروی وزنه مرور با جرم نامی 20 گرم اگر در بازه رواداری زیر قرار بگیرد، به این معنی است که ترازوی آنالیتیکال سالم بوده و می توان به استفاده ازآن ادامه و نتایج توزین ها را گزارش کرد.

این بدین معنی است که اگر کاربر در فرآیند ارزیابی میانی ترازو در آینده یا درحال حاضر ، وزنه استاندارد را با این ترازو توزین کند ، مقدار خوانده شده آن اگر دربازه 19.9982 تا 19.9986 گرمی قرارداشته باشد ، می تواند فرض کند رانشی نسبت به ارزشیابی اولیه که مطابق تکرار اندازه گیری ها انجام شده بود وجود ندارد یا اگر وجود دارد قابل صرف نظر است و ترازوی برای کار توزین مناسب و پذیرفته شده است.

نکته ) توجه داشته باشد طبق الزامات USP 41 ، در مثال تشریح شده بالا رواداری یا بازه قابل قبول برای "توزین صحیح مواد" با استفاده از ترازو 0.1 % ( 0.02گرم یا 20 میلی گرم) و رواداری برای "پذیرش ترازو" به عنوان ترازوی صحیح و سالم 0.2 میلی گرم است (یعنی نسبت 100 برابری) . به عبارت دیگر بازه پذیرش ترازو بسیار سخت گیرانه و کوچک تر از بازه پذیرفته شده برای توزین صحیح است تا بتواند هرگونه خطای ناشی از رانش یا کالیبراسیون ترازو را آشکار کند . با ترازو های الکترونیکی مدرن فعلی دستیابی به چنین رواداری سخت گیرانه ای راحت شده است .

روش اجرایی کنترل کیفیت داخلی ترازو های میکرو

مشابه آنچه برای ترازو های آنالیتیکال در بخش قبل روش اجرایی کنترل کیفیت داخلی ترازو های آنالیتیکال تشریح شد ، برای آزمون ترازو های میکرو که ظرفیت توزین کمتر ولی قابلیت خوانش با قدرت تفکیک بیشتری در مقایسه با ترازو های آنالیتیکال دارند ، روش اجرایی یکسان است ولی رواداری ها برای پذیرش ترازو متفاوت می باشد و فقط کافی است از وزنه ارزیابی مناسب برای آزمون ترازوی مورد نظر استفاده شود . به طور مثال برای ترازوی میکرو با بار حدی 150 میلی گرم ، کافی است از وزنه ارزیابی 100 میلی گرم یا برای ترازوی میکرو با بارحدی 15 میلی گرم، از وزنه تحلیل 15 میلی گرم استفاده شود . بدیهی است کاربر برای انتخاب وزنه ارزیابی ، بایستی بیشینه ظرفیت ترازو را بداند .

در ترازو های میکرو ،جرم برحسب میلی گرم نمایش داده می شود و وقتی مواد یا نمونه یا هر سنجه ای دیگر می خواهد توزین شود ، پس از قرار دادن آن روی کفه ترازو ، بایستی چند ثانیه ای منتظر ماند تا خوانش ترازو پایدار شود و سپس مقدار خوانده شده را ثبت کرد . اصلاحات در مقدار توزین شده بایستی در گستره ای متناسب با مشخصات داده شده توسط سازنده ترازوی میکرو ، اما نه بزرگتر از 0.1% مقدار ماده ای که معمولأ با ترازوی میکروی خاصی توزین می شود باشد :

در روابط بالا ، mN جرم تقریبی مواد و نمونه هایی است که در کار روزانه و معمول با ترازوی مورد نظر توزین می شوند و m-bar جرم میانگین اندازه گیری شده وزنه ارزیابی است که در کنترل کیفیت داخلی برای آزمون دوره ای (مرور میانی) ترازو استفاده می شود . به طور مثال در صورتی که به صورت معمول نمونه های توزین شده جرمی حدود 10 میلی گرم دارند ، اصلاحات در مقدار خوانده شده وزنه مرور (رانش ترازو) نبایستی بیش از 0.01 میلی گرم ( یعنی 0.1% جرم 10 میلی گرمی) تجاوز نماید. بدیهی است فرض می شود جرم وزنه مرور ثابت مانده و در آزمون های مختلف تغییری نداشته است.

همانطور که پیداست ، بازه رواداری برای پذیرش ترازو های میکرو برخلاف ترازو های آنالیتیکال مقدار ثابتی ندارد و به مقدار جرمی که قصد توزین آن هست بستگی دارد. هرچه مقدار جرم مورد نظر برای اندازه گیری شده بزرگتر باشد ، این بازه پهن تر است و برعکس.

توزین با درستی خواسته شده و تعیین رواداری

در بخش های قبل، معیارهای رد و پذیرش ترازو های آنالیتیکال و میکرو بر پایه روش اجرایی تشریح شده در"کتاب دستورات دارو سازی آمریکا[14]"در فصل عمومی 1251 (USP Chapter 1251) تشریح شد . علاوه بر این ها برخی سازندگان معتبر یا حتی راهنماهای معتبر بین المللی در خصوص بازه های رواداری و چگونگی تعیین آنها برای فرآ یند توزین و ترازو توصیه هایی دارند که می تواند با الزامات آشکار شده در این کتاب دستورات یا سایر مدارک مشابه متفاوت باشد .

به طور کلی رواداری توزین می تواند از منابع مختلفی سرچشمه بگیرد ، منجمله :

برای اندازه گیری درست جرم و نتایج قابل پذیرش ، انتظار می رود عدم قطعیت اندازه گیری همیشه کمتر از رواداری تعیین شده باشد که به طور سرانگشتی نسبت این کوچکی با توجه به درجه بحرانیت فرآیند مورد نظر ، معمولأ می تواند از 3 بزرگتر در نظر گرفته می شود (TUR >=3) .

نکته ) معمولآ ارزیابی انطباق فرآیندی پیچیده تر از استفاده از شاخص TUR برای رد یا پذیرش است و نیاز به تعیین قاعده تصمیم ، حدود و بازه های رد و پذیرش و سطح اطمینان مورد نظر دارد تا ریسک های مرتبط با رد یا پذیرش اشتباه نتایج توزین مقادیر منطقی باشد ، که در حوصله این نکته فنی نیست و برای آشنایی با آن به سایر نکات فنی منتشره توسط شرکت تابان فرتاک درخصوص مسئله " قاعده تصمیم ، ارزیابی انطباق و ریسک های اندازه گیری" می توانید مراجعه نمایید .

سوالات متداول

آخرین اطلاعات درباره ترازو چیست؟

جدیدترین اطلاعات و تغییرات مربوط به ترازو در این گزارش ارائه شده است.

مهم‌ترین نکات درباره توزین چیست؟

جزئیات مهم و نکات قابل توجه درباره توزین در متن مقاله بررسی شده است.

چرا توزین درست درآزمایشگاه با استفاده از ترازو های الکترونیکی اهمیت دارد؟

این موضوع به دلیل اطلاعات و کاربردهای مرتبط، مورد توجه کاربران قرار گرفته است.